وقتی یک فروش در دیجی‌کالا مرجوع می‌شود، کار فروشنده با دیدن عنوان «مرجوعی» تمام نمی‌شود. سؤال اقتصادی این است: کدام کالا واقعاً قابل بازیابی است، چه زمانی دوباره می‌تواند فروخته شود و چه هزینه‌ای برای برگرداندن آن به چرخه فروش منطقی است؟ اگر همه مرجوعی‌ها را موجودی آماده فروش فرض کنید، خطر فروش کالای نامناسب دارید؛ اگر همه را زیان قطعی بدانید، بخشی از سرمایه قابل بازیابی را نادیده می‌گیرید.
این راهنما درباره تصمیم پس از مرجوع شدن کالاست، نه مهلت قانونی مشتری یا نرخ خدمات دیجی‌کالا. تصویر این صفحه تولیدی و مفهومی است و سند انبار یا عملکرد یک فروشنده نیست.
چه چیزی از منبع رسمی می‌دانیم؟
در اطلاعیه رسمی فروشندگان دیجی‌کالا درباره مدیریت مرجوعی، تأخیر در دریافت کالا، مغایرت موجودی و ابهام در وضعیت بازگشت، از مسائل فروشندگان معرفی شده و برای روش دریافت به سلر آکادمی ارجاع داده شده است. این شاهد، اهمیت پیگیری عملیاتی را نشان می‌دهد؛ از آن نمی‌توان یک هزینه ثابت یا مهلت واحد برای همه کالاها استخراج کرد.
منبع در ۱۹ اکتبر ۲۰۲۶ بررسی شد. دسترسی مستقیم به راهنمای تفصیلی سلر آکادمی در این بررسی کامل نبود؛ بنابراین مهلت اعتراض، هزینه دریافت و انبارداری یا شرایط بیمه مرجوعی را عددگذاری نمی‌کنیم. برای هر پرونده، شرایط جاری همان خدمت و دسته را در پنل فروشنده بخوانید و تاریخ استعلام را ثبت کنید.
چهار وضعیت را از هم جدا کنید
برای هر قلم یک ردیف با شناسه سفارش، تنوع کالا، علت مرجوعی، محل فعلی، تاریخ آخرین پیگیری و مسئول رسیدگی بسازید. سپس آن را در یکی از این وضعیت‌ها قرار دهید:
- هنوز در مسیر یا نزد مرکز پردازش است: موجودی قابل فروش نیست.
- دریافت شده ولی بازرسی نشده است: تا بررسی ظاهری، اقلام همراه و وضعیت پلمب قرنطینه شود.
- بازرسی شده و فروش مجدد آن با توصیف درست و رعایت مقررات مجاز است: هزینه بازآماده‌سازی و قیمت واقع‌بینانه تعیین شود.
- ناقص، معیوب یا محل اختلاف است: از موجودی سالم جدا بماند و مسیر رسیدگی و مدارک مشخص شود.
این دسته‌بندی پیشنهادی برای دفتر داخلی فروشنده است و نام وضعیت‌های رسمی پنل نیست. کالای بازشده یا آسیب‌دیده را بدون رعایت شرایط کانال به‌عنوان کالای نو عرضه نکنید. برای اقلام بهداشتی یا حساس، قابلیت فروش مجدد باید جداگانه احراز شود.
مثال: بازیابی شش قلم چقدر ارزش دارد؟
تمام اعداد زیر فرضی و به تومان‌اند؛ هیچ‌کدام تعرفه دیجی‌کالا نیستند. فرض کنید از ده قلم مرجوعی، پس از بازرسی شش قلم قابلیت فروش مجدد دارند. دریافتی مورد انتظار هرکدام پس از هزینه‌های فروش بعدی ۴۲۰٬۰۰۰ تومان است. آماده‌سازی هر قلم ۳۰٬۰۰۰ تومان و هزینه مشترک دریافت و رسیدگی کل محموله ۲۴۰٬۰۰۰ تومان برآورد شده است.
وجه قابل بازیابی این شش قلم برابر است با ۶ × (۴۲۰٬۰۰۰ − ۳۰٬۰۰۰) − ۲۴۰٬۰۰۰ = ۲٬۱۰۰٬۰۰۰ تومان. این عدد «سود خالص» نیست؛ بهای خرید قبلی و آثار مالی فروش برگشتی هنوز باید در حسابداری لحاظ شوند. ارزش احتمالی چهار قلم دیگر هم در محاسبه صفر فرض شده، نه اینکه قطعاً بی‌ارزش باشند.
برای تصمیم درباره صرف هزینه جدید، مبلغ بازیابی را با گزینه واقعی دیگر مقایسه کنید. اگر پیشنهاد مجاز فروش همان شش قلم در وضعیت فعلی، خالصاً ۱٬۸۰۰٬۰۰۰ تومان باشد، مزیت آماده‌سازی فقط ۳۰۰٬۰۰۰ تومان است. تأخیر، هزینه کار اضافه یا فروش کمتر می‌تواند این مزیت را از بین ببرد. اگر فقط پنج قلم با همین ارقام بازیابی شوند، حاصل ۱٬۷۱۰٬۰۰۰ تومان خواهد بود؛ پس نرخ بازیابی را خوش‌بینانه انتخاب نکنید.
پول آزادشده را دوبار سود حساب نکنید
در برگشت فروش، هم وضعیت تسویه قبلی و هم موجودی فیزیکی باید تطبیق داده شود. بازگشت کالا به قفسه به معنی برگشت تمام کسورات نیست. همچنین بهای خرید را یک بار به‌عنوان زیان و بار دوم در هزینه فروش مجدد کم نکنید. برای تصمیم عملیاتی، جریان نقدی آینده را جدا از گزارش سود حسابداری نگه دارید و درباره ثبت‌های حسابداری با مسئول مالی هماهنگ باشید.
روز دریافت، تعداد و شناسه‌ها را با رسید تطبیق دهید؛ اختلاف را همراه عکس و رسید ثبت کنید. اولویت پیگیری را فقط به گران‌ترین کالا ندهید: کالای قابل فروش با تقاضای فعال و زمان رسیدگی کوتاه ممکن است زودتر پول آزاد کند. تاریخ مصرف، کامل بودن لوازم و امکان تشخیص وضعیت کالا در این اولویت‌بندی مهم‌اند.
تصمیم قابل اجرا برای این هفته
ده پرونده قدیمی‌تر را انتخاب کنید. برای هرکدام مبلغ بازیابی محتمل، هزینه جدید، مانع بعدی و مسئول پیگیری بنویسید. تنها بعد از بازرسی و تأیید فروش‌پذیری، موجودی قابل عرضه را اصلاح کنید. اگر مسئله شما تأمین نقدینگی پیش از وصول مطالبات است، تحلیل تسویه زودهنگام دیجی‌کالا موضوع جداگانه‌ای را پوشش می‌دهد.
در سودین، تعیین کف و سقف قیمت و ثبت تصمیم‌های ربات در مسیر عملیاتی اسنپ‌شاپ وجود دارد؛ این امکانات جایگزین بررسی مرجوعی و حسابداری دیجی‌کالا نیستند. صفحه دیجی‌کالا در سودین را برای راهنمایی و بررسی امکان اتصال ببینید؛ این مقاله ادعای اتصال عملیاتی یا دریافت خودکار مرجوعی دیجی‌کالا ندارد.